Khi nào cần khoan bổ sung hố địa chất cho công trình xây dựng ?

Nhiều dự án phát sinh yêu cầu khoan bổ sung để làm rõ các thông tin còn thiếu hoặc cập nhật những thay đổi của nền đất.

Không ít chủ đầu tư cho rằng khoan bổ sung chỉ làm tăng chi phí và kéo dài tiến độ. Thực tế, việc bổ sung thêm hố khoan đúng thời điểm lại giúp hạn chế nhiều rủi ro như lựa chọn sai giải pháp móng, phát sinh chi phí xử lý nền, điều chỉnh thiết kế hoặc ảnh hưởng đến tiến độ thi công.

Vậy khi nào cần khoan bổ sung hố địa chất công trình? Những trường hợp nào bắt buộc phải thực hiện và khi nào chỉ cần tận dụng kết quả khảo sát hiện có? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

Khoan bổ sung hố địa chất công trình là gì?

Khái niệm khoan bổ sung

Khoan bổ sung là hoạt động thực hiện thêm một hoặc nhiều hố khoan khảo sát địa chất sau khi hồ sơ khảo sát ban đầu đã được lập nhưng chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu của công tác thiết kế, thẩm tra hoặc thi công công trình.

Mục đích của khoan bổ sung không phải thay thế toàn bộ hồ sơ khảo sát mà nhằm cung cấp thêm các thông tin còn thiếu, xác minh điều kiện địa chất tại một số vị trí cụ thể hoặc cập nhật dữ liệu khi quy mô dự án có sự thay đổi.

Khi nào cần khoan bổ sung hố địa chất công trình?

Không phải mọi dự án đều phải khoan bổ sung. Tuy nhiên, trong những trường hợp dưới đây, việc bổ sung hố khoan là cần thiết để đảm bảo hồ sơ khảo sát phản ánh đúng điều kiện địa chất thực tế.

Hồ sơ khảo sát ban đầu chưa đủ số lượng hố khoan

Đặc biệt đối với:

• Nhà xưởng có diện tích lớn.
• Khu công nghiệp.
• Chung cư.
• Công trình công cộng.
• Dự án có nhiều hạng mục.

Nếu khoảng cách giữa các hố khoan quá xa hoặc số lượng hố khoan không đủ theo quy mô công trình thì rất dễ bỏ sót các vùng đất yếu cục bộ.

Trong trường hợp này, khoan bổ sung sẽ giúp tăng độ tin cậy của hồ sơ khảo sát và giảm nguy cơ phải xử lý nền móng trong quá trình thi công.

Dự án thay đổi quy hoạch hoặc mở rộng phạm vi xây dựng

Một số thay đổi thường gặp gồm:

• Mở rộng diện tích xây dựng.
• Bổ sung nhà xưởng.
• Xây thêm khối văn phòng.
• Bổ sung bể nước ngầm.
• Bổ sung trạm xử lý nước thải.
• Thay đổi vị trí công trình.

Những khu vực mới chưa từng được khảo sát sẽ không có dữ liệu địa chất để phục vụ thiết kế. Lúc này, khoan bổ sung là giải pháp cần thiết nhằm thu thập thông tin về địa tầng, sức chịu tải của nền đất và mực nước ngầm tại vị trí mở rộng.

Điều chỉnh quy mô hoặc tải trọng công trình

Trong quá trình triển khai dự án, phương án thiết kế có thể thay đổi so với hồ sơ ban đầu.

Ví dụ:

• Tăng số tầng công trình.
• Thay đổi kết cấu chịu lực.
• Thay đổi công năng sử dụng.
• Lắp đặt thêm máy móc tải trọng lớn.
• Bổ sung cầu trục trong nhà xưởng.

Những thay đổi này làm tăng tải trọng truyền xuống nền móng. Nếu vẫn sử dụng số liệu khảo sát cũ, đơn vị thiết kế có thể đánh giá chưa chính xác khả năng chịu tải của nền đất.

Phát hiện điều kiện địa chất bất thường

Trong quá trình thiết kế hoặc thi công, đôi khi xuất hiện các dấu hiệu cho thấy điều kiện địa chất thực tế không giống với báo cáo khảo sát ban đầu. Nếu tiếp tục thi công dựa trên hồ sơ cũ có thể dẫn đến lún lệch, mất ổn định nền móng hoặc phát sinh chi phí xử lý rất lớn. Khoan bổ sung là giải pháp giúp kiểm chứng lại điều kiện địa chất trước khi tiếp tục triển khai dự án.

Hồ sơ khảo sát đã thực hiện từ nhiều năm trước

Một số chủ đầu tư sử dụng lại hồ sơ khảo sát địa chất đã lập từ nhiều năm trước nhằm tiết kiệm chi phí. Tuy nhiên, theo thời gian, điều kiện tự nhiên và hiện trạng khu vực có thể đã thay đổi. Nếu hồ sơ khảo sát đã quá cũ, đặc biệt đối với các dự án chậm triển khai trong nhiều năm, đơn vị tư vấn thường sẽ đề xuất khoan bổ sung để cập nhật số liệu địa chất mới, đảm bảo phương án thiết kế phù hợp với hiện trạng thực tế.

Hồ sơ khảo sát chưa đáp ứng yêu cầu thiết kế hoặc thẩm tra

Trong nhiều trường hợp, báo cáo khảo sát địa chất vẫn được lập đúng quy trình nhưng chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu của đơn vị thiết kế hoặc đơn vị thẩm tra.

Một số thiếu sót thường gặp gồm:

• Chưa xuyên hết lớp đất yếu.
• Thiếu số liệu thí nghiệm xuyên tiêu chuẩn (SPT).
• Thiếu mẫu nguyên dạng.
• Thiếu kết quả thí nghiệm cơ lý trong phòng.
• Thiếu số liệu mực nước ngầm.
• Thiếu thông tin về lớp đất chịu lực.

Khi đó, đơn vị tư vấn sẽ đề xuất khoan bổ sung để hoàn thiện hồ sơ khảo sát thay vì phải thực hiện lại toàn bộ từ đầu. Đây là giải pháp tiết kiệm thời gian, chi phí và vẫn đảm bảo chất lượng dữ liệu phục vụ thiết kế.

Những dấu hiệu cho thấy nên khoan bổ sung hố địa chất ngay 

• Kết quả giữa các hố khoan có sự chênh lệch lớn
• Chưa xác định được lớp đất chịu lực
• Thay đổi giải pháp móng hoặc kết cấu công trình 
• Xuất hiện hiện tượng lún, nứt hoặc biến dạng bất thường 

Quy định pháp luật về khoan bổ sung hố địa chất công trình

Mặc dù pháp luật hiện hành không quy định cụ thể bắt buộc phải khoan bổ sung trong mọi trường hợp, nhưng các quy định về khảo sát xây dựng đều yêu cầu hồ sơ khảo sát phải đầy đủ, phù hợp với quy mô và mục đích thiết kế.

Một số văn bản pháp lý và tiêu chuẩn quan trọng gồm:

• Luật Xây dựng số 50/2014/QH13, được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 62/2020/QH14, quy định khảo sát xây dựng phải cung cấp đầy đủ dữ liệu phục vụ thiết kế và thi công.
• Nghị định số 06/2021/NĐ-CP quy định về quản lý chất lượng, thi công xây dựng và bảo trì công trình, yêu cầu kết quả khảo sát phải đáp ứng yêu cầu của từng giai đoạn thiết kế.
• TCVN 9437:2012 – Khảo sát địa kỹ thuật cho xây dựng, hướng dẫn việc bố trí hố khoan, chiều sâu khảo sát, lấy mẫu và thí nghiệm phục vụ thiết kế nền móng.

Chi phí khoan bổ sung phụ thuộc vào những yếu tố nào?

Chi phí khoan bổ sung không cố định mà phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm:

• Số lượng hố khoan cần thực hiện.
• Chiều sâu mỗi hố khoan.
• Điều kiện địa chất khu vực.
• Địa hình thi công.
• Khối lượng thí nghiệm hiện trường và trong phòng.
• Khoảng cách vận chuyển thiết bị.
• Tiến độ yêu cầu của dự án.

Đối với những công trình chỉ cần bổ sung một vài hố khoan, chi phí thường thấp hơn nhiều so với việc khảo sát lại toàn bộ khu đất. Vì vậy, việc đánh giá đúng nhu cầu ngay từ đầu sẽ giúp chủ đầu tư tối ưu ngân sách và hạn chế phát sinh không cần thiết.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Hồ sơ khảo sát địa chất cũ có thể sử dụng lại không?

Có thể, nếu hồ sơ vẫn phản ánh đúng điều kiện thực tế và đáp ứng yêu cầu của phương án thiết kế. Trường hợp quy mô công trình thay đổi hoặc dữ liệu chưa đầy đủ, nên thực hiện khoan bổ sung.

Khoan bổ sung có phải khoan lại toàn bộ khu đất không?

Không. Phần lớn các dự án chỉ cần bổ sung một hoặc một số hố khoan tại những vị trí còn thiếu dữ liệu hoặc có sự thay đổi.

Thời gian thực hiện khoan bổ sung mất bao lâu?

Tùy quy mô công trình và số lượng hố khoan, thời gian thường từ 1–5 ngày đối với công tác hiện trường, chưa bao gồm thời gian thí nghiệm và lập báo cáo.

Khoan bổ sung có làm chậm tiến độ dự án không?

Nếu được thực hiện ngay khi phát hiện thiếu dữ liệu, khoan bổ sung thường chỉ ảnh hưởng rất ít đến tiến độ, đồng thời giúp hạn chế các phát sinh lớn trong giai đoạn thi công.

Kết luận

Khoan bổ sung là giải pháp cần thiết khi hồ sơ khảo sát địa chất chưa phản ánh đầy đủ điều kiện nền đất hoặc khi dự án có sự thay đổi về quy mô, tải trọng, phạm vi xây dựng hay giải pháp móng.

Nếu bạn đang băn khoăn liệu công trình của mình có cần khoan bổ sung hay không, hãy liên hệ Công ty Tư vấn Kiểm định Xây dựng Bình Dương . Chúng tôi sẽ giúp bạn đánh giá hồ sơ, tư vấn phương án khảo sát phù hợp và báo giá nhanh chóng, minh bạch, giúp dự án triển khai đúng tiến độ và đáp ứng đầy đủ các yêu cầu kỹ thuật.